თეიმურაზ დოიაშვილი - „ორნი ერთ ნავში“

 შესავალი

თავდაპირველად ერთი პიკანტური პასაჟი მინდა გაგახსენოთ დავით გურამიშვილის პოემიდან „მხიარული ზაფხული“, სადაც მთავარი პერსონაჟის - ქაცვიას მომავალი მშობლების ხორციელი ლტოლვის ამბავია მოთხრობილი.

ვნებამოძალებული თექვსმეტი წლის ბიჭი ქორწინებამდე ვეღარ ითმენს და ღვთისმოშიშ, „შჯულის“ მორჩილ გოგოს, ბოლოს და ბოლოს, ეშმაკობით დაითანხმებს, სურვილი დაიკმაყოფილონ. სისხამ დილით ჭალაში რომ გავიდნენ:

„არ დაიხედა მან ნდომით წინა,
საჩქაროდ გოგო წამოაწვინა;
სადაცა ეყარა
მრავლადა ეკალა,
დასცა მაზედა.“
 
ადვილი წარმოსადგენია, რა დაემართებოდა გოგოს:
 
„საბრალო გოგომ ტიტველა ნაცი
ზედ დანახივა, სად იყო ქაცვი.
რა რომ ის ეტკინა,
გოგომ იმწვიტინა
გამწოებულმან“.
 
გოგომ სულსწრაფ ბიჭს ხელი ჰკრა, ეკლის გორაზე „გარდაგორა“ და ორივემ სიმწრით ტირილ-ყვირილი მორთო. იქვე, ჭალაში კაცი შეშას ჭრიდა. ყვირილი მოესმა თუ არა, მათკენ გაეშურა. ეკლისგან ნაცდაჩხვლეტილ, ნაძრახ საქმეზე წასწრებულ, შიშისა და სირცხვილისაგან ენაჩავარდნილ ყმაწვილებს კაცმა მუნათი არ დაუგვიანა:

დაგმო და დასძრახა,
ორნივ დალანძღა!
 
აი, ამბავი, რომელიც ჭალაში მოხდა და რასაც სხარტად, იუმორით გვიყვება გურამიშვილი.

ახლა ერთი კითხვა მინდა დავსვა: 

ვინმემ სერიოზულად რომ ამტკიცოს, ტიტველა ნაცში შერჭმული ეკალი - ქაცვი უბრალო რამ არ გეგონოთ, მასში „საღმრთო კანონზომიერებაა“ გამოვლენილი და, საერთოდაც, გოგო-ბიჭი ჭალაში ბუღრაობისას თეოფანიის - ღვთისგამოცხადების აქტის შემსწრე და მონაწილეაო, რას იფიქრებთ?

ბიბლიამ თეოფანიის სულ რამდენიმე შემთხვევა იცის - რამდენიმე უზენაესი სასწაული მოკვდავთა წინაშე ღვთის მოვლინებისა.

აქ კი - „მხიარულ ზაფხულში“ ქაცვი თურმე „საღმრთო ნების“, „უზენაესი ნების“ მაცნეა, ხოლო ნაცში ქაცვის შერჭმა - არც მეტი და არც ნაკლები, თეოფანიაა!!!
ძნელი დასაჯერებელია, არა?

მაშინ ერთ „უმწიკვლო“ ლიტერატურათმცოდნეს - მერაბ ღაღანიძეს მოუსმინეთ, მორალური და ესთეტიკური უმწიკვლოება ამ პროფესიის აუცილებელ თვისებად რომ მიაჩნია:

„აქვე გათამაშდება პოემის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ეპიზოდი - ქაცვიას დედ-მამის ერთმანეთან ვერდაწოლის სცენა, სადაც დაიტვირთება აზრით ქაცვი. მღვდელი აკურთხებს ქაცვს, აკურთხებს იმ ადგილს, სადაც უმაღლესი რეალობის მარჯვენა გამოვლინდა, სადაც ღმერთის გამოცხადების, თეოფანიის მისტიკური აქტი განხორციელდა“.

როგორც ვთქვი, ამ „აღმოჩენის“ ანუ უპრეცენდენტო მკრეხელობის ავტორი - მერაბ ღაღანიძეა. იგი, მიზეზთა გამო სხვათა და სხვათა, უცნობი არ გახლავთ საზოგადოებისთვის. უცნობი კი არა, თანამზრახველთა და ხელშემწყობ გარემოებათა წყალობით ეს უმწიკვლო შარლატანი ქართული ლიტერატურათმცოდნეობს ლიდერობას ლამობს.

ის, ვისაც ნაცში ქაცვის შერჭმა თეოფანია ჰგონია, წესით, მედიკოსთა მუდმივი მეთვალყურეობის ქვეშ უნდა იმყოფებოდეს, მაგრამ ჩვენს ორიენტაციადაკარგულ დროში ასეთი ტიპებს მაქებ-მეგუნდრუკენი არ აკლიათ. და იმართება უსაქციელო, ზნეობასთან შემომწყრალ ფუჭმეცნიერთა აღლუმები...